Wat is er toch veel mogelijk!
Van professional naar inwoner, en van inwoner naar inwoner.
Het begon met een fietstocht
Huisarts Bram Homan werkte nog maar net als huisarts in Leusden toen hij door Lariks werd uitgenodigd voor een fietstocht door de wijk, langs ontmoetingsplekken. Deze tochten worden meerdere keren per jaar georganiseerd. Voor Bram was het een eyeopener.
Bram: ‘Ik werk nu een jaar in de regio en zie hoeveel er wordt georganiseerd: vanuit de huisartsen, Lariks, andere zorgverleners, vrijwilligersprojecten en buurtsportcoaches. Tijdens de fietstocht zag ik het allemaal met eigen ogen. Het was ontzettend leuk. Je ontdekt plekken waarvan je niet wist dat ze er waren. Dat vertel je vervolgens weer aan patiënten. De tochten zijn inhoudelijk sterk, maar het contact met elkaar is minstens zo belangrijk. Tijdens mijn eerste tocht kwamen we tijd tekort. Wat is er toch veel mogelijk, en wat wist ik nog weinig!’
De fietstochten helpen professionals op een laagdrempelige manier om te zien wat er in de wijk gebeurt. Als je weet wat er is, vind je sneller de weg naar bijvoorbeeld een wijkcentrum. Verwijzen naar andere vormen van ondersteuning wordt eenvoudiger. Voor Bram was de fietstocht de eerste stap.
Inzicht in wat er speelt
Huisartsen spreken inwoners met bijvoorbeeld een pijnlijke rug of knie. Maar gaat het wel om die knie? Soms is de klacht niet het echte probleem. Dan is een gesprek belangrijker dan een medische behandeling.
Bram: ‘Als huisarts kijk ik eerst of er sprake is van ziekte en of behandeling nodig is. Maar vaak is iemand niet ziek in medische zin. Dan begint het bredere gesprek. Ik kijk naar wat er verder speelt in iemands leven: stress, leefstijl, omstandigheden die lichamelijke klachten kunnen uitlokken of in stand houden. Als huisarts heb je daarin een belangrijke signalerende rol. Soms is een kleine aanmoediging of een duwtje in de juiste richting al genoeg om iemand weer vooruit te helpen.’
Wanneer blijkt dat klachten samenhangen met psychosociale omstandigheden, kan een welzijnscoach meekijken. In die gevallen schrijf ik Welzijn op Recept voor. Via die verwijzing kwam Heleen bij welzijnscoach Mirjam van Lariks.
Bram: ‘Mirjam is als welzijnscoach voor mij heel zichtbaar en laagdrempelig bereikbaar. Ik kan makkelijk overleggen en vragen stellen. Zij heeft meer tijd voor patiënten en kent het sociale domein door en door. Die samenwerking werkt heel goed. Dat hoor ik ook terug van patiënten.’
Heleen is blij dat ze aan haar leefstijl kan werken
Heleen had op meerdere vlakken uitdagingen. Bram adviseerde haar een actievere leefstijl, en dat wilde ze zelf ook. Maar er speelde veel tegelijk, waardoor het niet meteen lukte. Dan is ondersteuning dichtbij, laagdrempelig en passend bij de situatie belangrijk.
Met ondersteuning van Mirjam werkte Heleen toe naar deelname aan de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI). Ze mailde Mirjam dat ze blij was dat ze nu echt aan haar leefstijl kon werken. Sindsdien ziet Bram haar minder vaak op het spreekuur. Haar partner wilde zelfs ook meedoen en vroeg Bram of deelname mogelijk was.
Van (zorg)professional naar inwoner, van inwoner naar inwoner
Bram: ‘Het verschuift van zorgprofessional naar inwoner, en van inwoner naar inwoner. Dat vind ik mooi. Natuurlijk blijft Heleen welkom bij mij met lichamelijke klachten. En al is het een aanname, het ligt voor de hand dat mensen die actief aan hun leefstijl werken uiteindelijk minder zorg nodig hebben.’ Dat is terug te zien in het Positieve Gezondheid spinnenweb dat Mirjam bij zich heeft tijdens het interview. Het spinnenweb is het resultaat van een vragenlijst. Zo maak je inzichtelijk wat het effect is van wat je afgelopen tijd hebt gedaan. Er is een groot verschil tussen de eerste vragenlijst die Heleen invulde en de laatste. Bijvoorbeeld op het gebied van zingeving. Dat vindt Heleen een belangrijk onderwerp.
Het advies van Bram aan professionals
Bram: ‘Het komt allemaal samen in de wijken. Er is steeds ruimte om samen met een inwoner te kijken wat mogelijk is. Ook als er tijdens het traject iets in de persoonlijke omstandigheden verandert. Weet elkaar te vinden, op een speelse manier. De fietstochten van Lariks door de wijken is daar een prachtig voorbeeld van. Je wisselt informatie uit, ziet het aanbod in de wijken en leert elkaar kennen.
Met Welzijn op Recept hebben we een goede aanpak in handen waarmee je als huisarts wordt ontzorgd, terwijl je toch contact houdt met de inwoner en kunt monitoren of er lichamelijk iets aan de hand is.
Tot slot wil ik de LeusdenLeeftapp van Lariks en gemeente Leusden nog noemen. Daar zie je in een mooi overzicht wat er allemaal gebeurt, op één plek.’
We gaan langs bij praktijken en laten professionals op verschillende manieren zien wat mogelijk is
Mirjam: ‘Hoe meer je elkaar spreekt, hoe meer voorbeeldcasussen je hebt, en kennis over wat we doen. Naast het fietsen met huisartsen en andere professionals gaan we langs de praktijken, bijvoorbeeld tijdens het koffiemoment. Dan bespreken we vragen en casussen op een laagdrempelige manier. We geven presentaties aan huisartsen en praktijkondersteuners. En we hebben afgelopen jaar in de nieuwsbrieven van het Samenwerkingsverband Leusden Achterveld informatie gedeeld over bijvoorbeeld de sociale kaart (wegwijzerleusden.nl) en casussen. Vanuit de regionale samenwerking Samen Sterker Eemland komen extra middelen om de toeleiding naar welzijn op recept te verbreden.
Inwoners lezen over Welzijn op Recept in een flyer van de huisarts of POH, of op de wachtkamerschermen in praktijken. Team Samenleving van Lariks organiseert ook dit jaar de informatiemarkt, over wat er allemaal in Leusden te doen is. Zo ontdek je direct welke activiteiten en ontmoetingsplekken er zijn.’
Voor inwoners van de regio
Dit artikel is onderdeel van vier interviews. Het verhaal van Heleen bespraken we kort, je leest haar eigen verhaal hier. Mark vertelt in een interview over de sportgroep die heel helpend is. Mirjam werd gelijk geïnterviewd met Bram Homan, maar vertelt ook zelf haar verhaal.
Herken je jezelf in het verhaal van Heleen, of spreekt de sportgroep van Mark je aan? Dan begint de route altijd bij de huisarts of praktijkondersteuner. Zij kijken samen met jou of deelname passend is. Een belangrijke voorwaarde bij Welzijn op Recept is dat je zelf gemotiveerd bent om stappen te zetten. Daarom wordt besproken wat je verwacht van een traject, wat je drijfveren zijn en of dit op dit moment de juiste weg voor je is, zodat begeleiding niet alleen passend is, maar ook écht iets in beweging zet.
Bram Homan is huisarts en is sinds dit jaar samen met zijn collega Karin van den Ekart praktijkhouder in huisartsenpraktijk Leusden-Zuid. Hij houdt van bewegen en komt dagelijks op de fiets naar de praktijk.
Interview: Babette Langbroek